Ross Holidays
Meer over Klantenservice

Kerstrecepten

Op sommige Dodekanische eilanden at men ‘giaprákia’ dat vandaag de dag ook bekend staat als  ‘dolmadákia’ (gevulde wijnbladeren). Dit werd geserveerd met gegrild varkensvlees.

Op Samos werd ‘pixtí’ gegeten, gekookt varkensvlees met citroen. Hierbij kwam veel vet vrij dat men liet afkoelen, waardoor het een soort gelatine werd.

Recept Pixti
Stukken varkensvlees, inclusief varkenspoten in een grote pan met water op het vuur zetten, zout toevoegen en gedurende het koken steeds het schuim afscheppen. Vervolgens  op een middelmatig vuur laten koken totdat het vlees van de botten afvalt. Het aantal uren dat vlees gekookt moet worden hangt af van de leeftijd van het varken. Botten verwijderen en het vlees in stukken snijden. Het kookvocht van het vlees af laten koelen. De volgende dag het vet eraf scheppen en weer op het vuur zetten. Hieraan anderhalf tot 2 wijnglazen citroensap en 1 glas jus d’orange toevoegen en  in laten koken totdat het dik wordt. Vlees toevoegen en daarna overgieten in schaaltjes en laten afkoelen zodat dit later op kerstavond gegeten kan worden.

Op Samos werd tevens een glikó gegeten ‘katádes’ genaamd, dat gelijk is aan de bekende kerstkoekjes ‘kourabiédes’, met als verschil dat die op Samos gevuld waren met een mengsel van walnoten,  1 kop geroosterd sesamzaadjes, eetlepel geraspte sinaasappelschil, kaneel, honing, nootmuskaat en hier overheen werd honing, waaraan een beetje water is toegevoegd, gegoten, om het meer vloeibaar te maken.

Recept Kourabiédes
Ingrediënten
225 g ongezouten boter
150 g fijne kristalsuiker
2 eierdooiers
2 tl vanille-essence
1 tl zuiveringszout
3 el cognac
500 g bloem, gezeefd met een snufje zout
150 g gepelde amandelen, geroosterd en grofgehakt
350 g poedersuiker

Bereidingswijze
Roer de boter romig en klop de kristalsuiker er in gedeelten door tot het mengsel licht en luchtig is. Klop de eieren er een voor een door en voeg de vanille-essence toe. Roer het zuiveringszout door de cognac en roer dit door tot het boter-eiermengsel. Voeg de bloem met het zout toe. Roer alles tot een stevig deeg en kneed het lichtjes. Kneed de amandelen erdoor.

Verwarm de oven voor op 180°C. Leg de helft van het deeg afgedekt met cellofaan opzij. Rol de andere helft uit tot een 2,5 cm dikke plak. Steek er met deegvormpjes sterren of halvemaantjes uit. Bak deze op bakplaten in 20 tot 25 minuten goudgeel.

Zeef een kwart van de poedersuiker op een bord. Bestuif de nog hete koekjes royaal met poedersuiker. Laat ze enkele minuten afkoelen en leg ze dan op het bord met poedersuiker.

Zeef de rest van de poedersuiker erover, zodat de koekjes aan alle kanten wit zijn.

Op Skyros aten ze bloemkool en gegrilde vis met kerst.

Op Evia slacht iedere familie zijn eigen varken en vervolgens hielpen ze de overige families mee om hun varken te slachten. Hiervan maakte ze ‘girinó met selderie’. Dit werd tijdens de lunch gegeten op eerste kerstdag. ’s Avonds aten ze stukjes varkensvlees aan een spies geregen dat in de open haard gegrild werd. Dit was gezouten varkensvlees en wordt  ‘kontosoúvli’ genoemd. Het vlees werd gezouten omdat het geconserveerd moest worden, vanwege het ontbreken van een koelkast had. Men maakte ook wel worstjes ‘mpámpes’ die aan een spies in het haardvuur gegrild werden.

In de Peloponnesos gaf men veel aandacht aan het brood gedurende de kerst. Men bakte dit brood in de vorm van het kruis in plaats van en ronde vorm. Ieder huis maakte zijn eigen brood, maar men hielp ook de andere families mee om dit brood te maken. In iedere hoek van het kruis werden walnoten en amandelen gedrukt. Voor het maken van het brood moesten ze zelf eerst een kruis slaan en alle andere moesten goede wensen uiten voor de familie alvorens het brood te maken. Er mocht alleen een witte kleur mengkom gebruikt worden om het brood te kneden. Op het kruis zelf werd een afbeelding gemaakt van het beroep van de heer des huizes.

In de Máni werd een soort gebak gemaakt, ‘lalággia’.  Hiervoor werd een heel dun filodeeg gebruikt dat vier keer werd gevouwen (soort rol) en vervolgens in de hete olie werd gebakken. Van het eerste baksel werd een kruis gemaakt en deze was voor Christus. Het tweede baksel was voor de heer des huizes en de daarop volgende baksels werden bewaard. Vandaag de dag is dit een bekende zoetigheid in de Pelopónnesos.

Op Kreta heeft ieder gebied een eigen traditie.

In Lasithi werd op eerste kerstdag lever gefrituurd. In de kerk werd brood en wijn gezegend. Dit werd na de kerkdienst uitgedeeld aan de bezoekers en samen met de gefrituurde lever op eerste kerstdag gegeten.

Het meest belangrijk was het brood ‘xristópsomo’. Bloem, sesam, kaneel, honing en kruidnagel werd tot een deeg gekneed. Na het bereiden van het deeg werd van de ene helft van het deeg  ronde broden gemaakt en van de andere helft broden in de vorm van een kruis. Deze kruisvormige broden werden in de oven bovenop de ronde broden gelegd tijdens het bakken. Er werd een walnoot op het midden van het kruis geplaatst. Ook Kreta is bekend met het gerecht dat op Samos ‘pixtí’ heet. Alleen noemt men het op Kreta ‘tsilariá’.

Op Kefaloniá werd met kerst ‘poutrída’ gegeten, een gerecht met varkensvlees en bloemkool.

Recept Poutrída
Ingrediënten
1 kilo varkensvlees
2 uien
1 kop olijfolie
Zout & peper
1 bloemkool

Bereidingswijze
Vlees en uien in kleine stukken snijden en deze samen met olijfolie in een pan laten sudderen. Als het vlees bruin wordt wat water toevoegen en op een middelmatig vuur laten garen. Ondertussen de bloemkool in kleine stukken snijden en deze toevoegen als het vlees bijna gaar is.

Iedereen zat aan tafel rond het haardvuur en men at de maaltijd met het brood dat door de Grieks Orthodoxe kerk was gezegend, “Xristópsomo”. Op kerstavond zat er een munt in dit brood. Het hoofd van de familie gooit olie of wijn in het haardvuur. Als het haardvuur hierdoor oplaaide , voorspelde dit een goed jaar voor de familie. Indien het vuur bijna uit ging zou het een slecht jaar worden.

Op Zakynthos at men als ‘paramoní tou christoggénon’ (kerstrecept) broccoli.

Macedonië, Epiros en Thracië
Hier werd ‘laxanodolmádes’ en geroosterd varkensvlees gegeten,  vooral in Macedonië en Epiros. Eerste periode dat men ‘laxanodolmádes’ at, stamt uit de Byzantijnse periode en volgens de traditie werd het rollen van de laxonodomades gezien als het inzwachtelen van Jezus Christus als baby.

Recept
Ingrediënten
1 middelgrote witte kool
500 gram gehakt (meestal varkensgehakt)
2 kopjes rijst
2 lente uitjes
1 gewone ui
Peterselie
Anijs
Olie
Zout en peper
2 eieren
1 citroen

Bereiding
Hele kool in heet water koken totdat de bladeren vanzelf loslaten. In een mengkom gehakt, rijst (ongekookt), uien, peterselie, anijs, olie, zout en peper mengen. De vulling in een koolblad rollen.

Bodem van pan 2 bladeren leggen en daarna de laxanodolmades inleggen. Water toevoegen om dolmades tot 1 a 2 cm erboven. Olie, peper en zout toevoegen en een bord erboven op zodat ze tijdens het koken niet hun vorm verliezen. Ongeveer een uur op middelhoog vuur koken. Voor het opdienen wordt een saus gemaakt. De zogenaamde  ‘avgolémonos’  die uit eieren, sap van 1 citroen en een lepel bloem die beetje bij beetje toegevoegd wordt aan de pan. Goed roeren zodat de saus mooi en gelijkmatig mengt. De saus wordt over de laxanodomades gegoten.

In Thracië was met name het varkensvlees het meest gegeten. Arme families kregen van andere families varkensvlees als ze het zelf niet konden veroorloven dit te kopen. Als ze echt geen varkensvlees konden krijgen dan pas werd kip als vervanging gebruikt. De dag voor kerst werden negen verschillende soorten gerechten geserveerd waaraan geen vlees was toegevoegd vanwege religieuze redenen en tevens waren deze gerechten ongekookt. Behalve deze negen gerechten stonden er ook honing, wijn, brood (píta) en appels op tafel. Honing symboliseert de deelname van ieder gezinslid in het gezinslevens, de wijn symboliseert het opgroeien  van de familie zoals de wijngaard zich verspreid. Pita symboliseert een goede graanoogst. Appels symboliseren de gezondheid van de familie.

Specialiteit varkensvlees met verschillende soorten kruiden dat de hele nacht op een zacht vuur werd gekookt zodat het op kerstdag klaar zou zijn, zodat ze dit na de kerkdienst konden eten ‘mpámpo’ genaamd.

Recept
Varkensvlees
Varkenslever
1 ½ kop rijst
1 prei
Oregano
Kaneel
Nootmuskaat

Dit alles werd een aantal uren gestoofd totdat het gaar is.