De slapende non van Zalongo

Hoog in de bergen van Epiros, boven Preveza, ligt bij het dorp Zalongo een plek waar geschiedenis en landschap op een indrukwekkende manier samenkomen. Hier staat het monument dat bekendstaat als De Dans van Zalongo. De beelden herinneren aan 63 vrouwen en hun kinderen die in 1803, liever dan gevangen te worden genomen door het Turkse leger, van de rotsen sprongen. Zij dansten hun laatste dans, de dood tegemoet.
Om bij het monument te komen, moet je eerst een flinke klim maken. Een lange stenen trap voert steeds verder omhoog, de berg op. Voor menig senior is dat geen eenvoudige opgave. Maar ja, als je er eenmaal bent, wil je natuurlijk ook omhoog. Dus begon ik aan de klim.

Mijn vrouw had andere plannen. Zij bleef beneden bij de auto en ontdekte: een prachtig klooster aan het begin van de trappen. Het klooster bleek niet alleen door toeristen te worden bezocht. Ook geestelijken liepen er af en aan. Nieuwsgierig keek mijn vrouw wat rond op het binnenplein. Daar zag ze een deur die op een kier stond.

Ze duwde de deur voorzichtig verder open.

Piep… kraak…

Achter de deur bleek een klein winkeltje verborgen te zijn. Op een aantal plankjes lagen kleine souvenirs en snuisterijen uitgestald. Een bescheiden herinnering aan een indrukwekkende historische plek. Achter de kassa zat een oudere non. En die sliep. Het was midden op de middag en blijkbaar was het ook voor haar een uitstekend moment voor een korte siësta. Mijn vrouw wilde toch graag iets meenemen. Ze schraapte daarom voorzichtig haar keel.

Geen reactie. Ze kuchte een keer. Nog steeds niets.
Blijkbaar was de non niet van plan zich zomaar uit haar middagdutje te laten halen. Toen kwam er een Deense toeriste binnen. Zij opende dezelfde piepende en krakende deur opnieuw.

Piep… kraak…

Dit keer werkte het. De non schrok wakker en keek enigszins beschaamd naar mijn vrouw die toonde wat zij wilde kopen. Met het woord “tessera” en een veelzeggende beweging van haar vingers maakte ze duidelijk dat er alleen contant betaald kon worden. Mijn vrouw betaalde met papiergeld. De non haalde vervolgens uit de rechterzak van haar habijt een grote sleutel. Een flinke sleutel, zo eentje waarvan je je afvraagt hoeveel deuren ermee geopend kunnen worden. Een lade werd geopend en het kleingeld werd zorgvuldig bij elkaar gezocht.

Maar daarmee was het ritueel nog niet afgelopen. Want even later verdween haar hand opnieuw in haar habijt. Ditmaal aan de linkerkant. Weer kwam er een sleutel tevoorschijn. Blijkbaar hadden kleingeld en papiergeld in het klooster ieder hun eigen laatje. En kennelijk ook hun eigen sleutel.

Terwijl mijn vrouw mij later het hele verhaal vertelde, stond ik beneden op de parkeerplaats nog even omhoog te kijken. Hoog boven mij stonden de beelden van de dansende vrouwen tegen de berg.

Een aangrijpend monument, met een aangrijpend verhaal.

Maar vanaf die dag is er voor mij een merkwaardige herinnering aan verbonden.

Niet alleen de 63 vrouwen die hun laatste dans dansten.

Niet alleen de kinderen, de rotsen en de geschiedenis.

Maar ook de oude non in haar winkeltje, die midden op de dag heerlijk lag te slapen en uiteindelijk met twee sleutels uit haar habijt het onderscheid tussen kleingeld en papiergeld bewaakte.

Ik heb de klim trouwens niet helemaal afgemaakt.

Halverwege ben ik omgekeerd.

Een illusie armer — maar een verhaal rijker.